چاوا دێ رێژا توشبوونا بەکتیریایێ بو ناڤ خوراکی کێم کەی؟

(لیستیریا مونوسایتوجینیس) “Listeria monocytogenes” جورەکێ بەکتیریایێ دبیتە ئەگەرێ نەخووشیا (لیستیریوسیس – مرض الدوران) كو تێكجونا هناڤێن مروڤى وه‌ك “نه‌خوشیا ژه‌هربوونا خوراكى” و دبیته‌ ئه‌گه‌رێ پێش ده‌م زاروك بوونا ئافره‌تێن دوو گیان، رێژا تووشبوویا ب نەخووشیێن خوراکی یا لیستیریایێ دکێمن بەلێ دشێت نیشانێن گران بخوڤە بگریت و مرن ژی هەروەسا بو هندەک کومێن دیاریکری یێ مروڤان ئەوژی ئەڤەنە:

  • ئەو کەسێن بەرگریەکا لاواز هەبیت وەکی ئەوێن نەخووشیا پەنجەشێرێ هەین
  • ئافره‌تێن دووگیان و زاروکێ دزکی دا
  • زاروکێن ساڤا یێن ژنوی بوین
  • کەسانێن دانعەمر

ئەو جورێن خوراکی کو (لیستیریا) تێدا دهێتە دیتن

(لیستیریا) زورا بەربەلاڤە د دەوروبەرێن مەدا و دشێت زور جورێن خوراکی پیس بکەت، پرانیا ئەوان خوراکا دگریت ئەوێن ب (ئامادە-بو-خوارنێ – ready-to-eat) ب سارى، کو پێتڤی ب گەرم کرنێ نه‌بن، وەکی:

  • گوشتێ پژاندی و پارچە پارچە کری.
  • گوشتێ خوێ کری
  • ماسیا بژارتی
  • سەدەف یان خوارنێن دەریایێ یێن پژاندی.
  • پەنیرێ “شین” و پەنیرێ تازەی زێدە گەهشتی
  • پاتێ کو پێک دهێت ژ “مێلاک، گوشت قیمه‌كرى، و ده‌رمانكێت خوارنێ”
  • زەلاتە و ساندویشێن پێش ئامادەکری.

چاوا خو پارێزین ژ (لیستیریایێ)

بو کێمکرنا مەترسیا لیستیریایێ دەمێ ئامادەکرنا خوراکی ل مال دا، یا گرنگە کو:

  • خوراکا خاڤ و خوراکا ئامادە بو خوارنێ ژێک جودا بکەین بو پاراستن ژ پیسبوونا لێک گۆهارتن.
  • شوویشتنا فێقی و کەسکاتی ب باشی.
  • پاراستنا پلا سه‌رمایا ئەو خوارنێن سارێن ئامادەکری بو خوارنێ بمینن ساری، بێ گومان بە کو بەفرگر ب دروستی کار دکەت و پلا ساریاتییا وێ (5°C) بیت یان کێمتر.
  • هەردەم کارئینانا خوراکی هەتا مێژوویا کارئینانێ.
  • دیڤچوونا پێزانینێن ئەمبارکرنێ سەر کارتون و پاکیتێن خوراکی، ب کارئینانا خوراکێن ڤەکری بو ماوێ دوو روژا یان دیڤ ئەو روژێن ئاماژەکری سەر خوراکی.
  • ئەو خوراکێن ئامادە بو خوارنێ کو هاتینە دەرئینان ژ بەفرگرێ پێتڤییە د ماوێ چار دەمژمێران دا بهێنە خوارن.
  • پژاندن و گەرم  کرنا خوارنێ تا زور و ب تەمامی گەرم دبیت.
  • هیڤیە دیڤ پێزانینێن پێدای بچن دەمێ ئامادەکرنا هەمی جورێن خوراکی.